Skuteczna interwencja wychowawcza. Część I: Agresja słowna między uczniami

W latach 1998-1999 na łamach „Katechety” ukazywał się cykl artykułów pod wspólnym tytułem „Porządek na katechezie”[1]. Celem tych artykułów było przedstawienie ogólnej strategii postępowania w sytuacjach nieporządku na lekcji – w sposób szczególny na katechezie. Myślą przewodnią cyklu było stwierdzenie, że nauczyciel powinien być „twardszy niż diament i czulszy od matki”[2] – twardy w wymaganiu przestrzegania obowiązujących zasad i czuły, czyli traktujący uczniów z szacunkiem, nastawiony na budowanie z nimi więzi.

Niniejszy tekst rozpoczyna nowy cykl artykułów „Skuteczna interwencja wychowawcza”. Będzie to z jednej strony kontynuacja wspomnianych wyżej zagadnień, z drugiej podjęcie nowych problemów. Kontynuacja jest związana z – przypomnianą wyżej - generalną zasadą postępowania nauczyciela wobec uczniów burzących porządek na lekcji. Nowym akcentem będzie przejście z poziomu zagadnień ogólnych na poziom analizy konkretnych przypadków. Przypadki te będą wzięte z życia (relacje nauczycieli) bądź z literatury pedagogicznej. Pogrupowane zostaną ze względu na podobieństwo zachowań uczniowskich, burzących porządek na lekcji. Analizie poddane zostaną zrealizowane (lub zaproponowane) przez nauczycieli rozwiązania oraz ewentualne komentarze do tych rozwiązań. Celem analiz będzie sformułowanie bardzo praktycznych wskazówek: jak postępować w trudnych sytuacjach. Innymi słowy, chodzi o zbudowanie modelu interwencji wychowawczej wobec zachowań uczniowskich burzących porządek, modelu obejmującego różne typy sytuacji wyjściowych i zawierającego szczegółowe rady i wskazówki.

Obecny cykl rozpoczniemy od poszukiwania skutecznych sposobów interwencji wychowawczej w sytuacji agresji słownej między uczniami. Zastanowimy się, jak w takiej sytuacji przeprowadzić skuteczną interwencję wychowawczą.