Ryszard Lis, Piotr T. Goliszek, Krzysztof Gałan, Nawiedzić Dom Matki. 25 lat pielgrzymowania maturzystów lubelskich na Jasną Górę

 

„Albumy zajmują dużo miejsca”, „są drogie i kupowane wyłącznie na prezenty”, „ich się nie czyta, tylko przegląda”, „kartkuje się je tylko raz”... Do takiej listy opinii można by dorzucić jeszcze inne albo – po prostu – zgodzić się, że wydawnictwa albumowe bywają różnie oceniane. Z całą pewnością są jednak takie, którym warto poświęcić więcej uwagi. Wśród nich chciałbym polecić album, pamiątkę i świadectwo Nawiedzić Dom Matki. 25 lat pielgrzymowania maturzystów lubelskich na Jasną Górę, opublikowany niedawno przez Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej. Książkę można nazwać albumem, ponieważ została wydana w pięknej formie, z licznymi, ciekawymi zdjęciami; pamiątką, gdyż między twardymi okładkami „zatrzymuje” pewien wycinek czasu, jakąś historię; świadectwem, bo narodziła się z wielkiego przeżycia, z doświadczenia wiary ludzi młodych.

Okazją do wydania prezentowanej publikacji jest jubileusz 25 lat pielgrzymek maturzystów z archidiecezji lubelskiej na Jasną Górę. Pierwsza taka pielgrzymka została zorganizowana 16 listopada 1985 roku. Jak wspomina ks. prałat Ryszard Lis, „zaczęło się od pociągu relacji Lublin – Wrocław przez Częstochowę, potem były specjalne pociągi pielgrzymkowe, wreszcie – autobusy” (s. 89), od pierwszej grupy – liczącej siedem tysięcy maturzystów – do grup kilkunastotysięcznych. W sumie, co należy odnotować jako fakt katechetyczno-pastoralny, w wielkim pielgrzymkowym dziele wzięło udział ponad trzysta tysięcy maturzystów z archidiecezji lubelskiej.

Książka składa się z kilku części. Po wstępie ks. abpa J. Życińskiego, zatytułowanym Szlak odnalezionej nadziei, i wprowadzeniu redakcyjnym pojawiają się listy okolicznościowe i artykuły naukowe ujęte pod wspólnym tytułem Fenomen duchowego piękna. Drugą i trzecią część stanowią wzruszające świadectwa nauczycieli i uczniów, którzy uczestniczyli w pielgrzymkach maturzystów.

W części wprowadzającej na uwagę zasługują artykuły o. Zachariasza S. Jabłońskiego OSPPE, ks. Piotra Goliszka, ks. Krzysztofa Gałana, ks. Mariana Nowaka oraz wywiad z ks. prałatem Ryszardem Lisem.

O. Zachariasz S. Jabłoński OSPPE w swym artykule, zatytułowanym Panorama ruchu pątniczego z diecezji lubelskiej, ukazuje szeroki kontekst historyczny pielgrzymowania z Lublina na Jasną Górę.

Ksiądz Piotr T. Goliszek swój artykuł Teologia pielgrzymki podzielił na cztery części (Pielgrzymka jako forma pobożności; Duchowość pielgrzymki chrześcijańskiej; Motywacja i przygotowanie pielgrzymki; Owoce pielgrzymowania). W tekście na uwagę zasługują ważne akcenty chrześcijańskiego pielgrzymowania: praktyka czynnej ascezy i pokuty za grzechy, przygotowanie do wewnętrznej przemiany, wymiar eschatologiczny, droga nawrócenia, charakter świąteczny, akt kultu, szkoła apostolska, wspólnota wiary i miłości. Artykuł pozwala na nowo dostrzec i uporządkować różne aspekty łączące się z pielgrzymowaniem, które mogą być przydatne zarówno dla pastoralistów, jak również dla przewodników–duszpasterzy grup pielgrzymkowych.

W artykule ks. Krzysztofa Gałana Znaczenie pielgrzymki w katechetycznej posłudze Kościoła katecheci mogą odnaleźć jeszcze bardziej szczegółowe ujęcie zagadnień związanych z pielgrzymką: jej biblijną i kościelną genezę, specyfikę spotkania z Jezusem na pielgrzymim szlaku; odniesienie do liturgii, modlitwy i pielgrzymowania; tworzenia wspólnoty katechizowanych, wartości składanego świadectwa oraz różnych wskazań dydaktycznych. Pielgrzymka jako „swoista forma organizacyjna procesu nauczania, uczenia się”, podobnie jak jednostka katechetyczna, kieruje się określonymi zasadami: wierności Bogu i człowiekowi, aktywnego uczestnictwa, poglądowości, operatywności, wiązania teorii z praktyką, podmiotowego traktowania ucznia, korelacji.

Niezwykle wartościowy jest tekst Wychowawczy wymiar pielgrzymek maturzystów archidiecezji lubelskiej autorstwa ks. prof. Mariana Nowaka. Autor rozpoczyna od przywołania słów Jana Pawła II: „Prawda o młodzieży jest inna, niż się mniema” (Kraków 1979). Podkreśla, że nie potrzeba analizy świadectw, które tchną autentyzmem, bogactwem i radykalizmem ewangelicznym. „Dwudziestopięcioletni okres pielgrzymowania lubelskich maturzystów to wielkie doświadczenie o wymiarze indywidualnym i społecznym, pod wieloma względami bardzo istotne z pedagogicznego punktu widzenia, pomocne w odkrywaniu autentycznego obrazu całości młodzieży, a także twarzy poszczególnych młodych ludzi” (s. 73). Artykuł składa się z trzech części (Pielgrzymowanie na Jasną Górę a młodzież maturalna; Obraz współczesnej młodzieży widziany przez pryzmat świadectw popielgrzymkowych; Ku metodzie czytania i analizowania popielgrzymkowych świadectw). Autor podkreśla pozytywne aspekty pielgrzymki – wędrowania, która jest swoistym „wyrażeniem istoty życia, istoty bycia młodym”, oraz zwraca uwagę na jej personalistyczny charakter, wyrażony zwłaszcza w procesie wychodzenia z anonimowości i tworzenia wspólnoty szkolnej i klasowej. W spojrzeniu pedagoga uwidacznia się specyfika młodości: 1) poszukiwanie sensu życia, kształtowanie światopoglądu, uznanie własnej egzystencji za ważną, świadomość własnej tożsamości; 2) idealizm, pragnienie poświęcenia się jakiemuś dziełu, drugiej osobie („Ty”), ofiarność na drodze odkrywania sensu; 3) krytycyzm wobec społeczności, dążenia emancypacyjne i sceptycyzm; 4) zasadniczość w myśleniu i działaniu, a przez to jednostronność w postrzeganiu i realizowaniu wszystkiego. Ciekawe są refleksje ks. Nowaka dotyczące metody analizy świadectw młodzieży oraz związku wolności i przymusu w wychowaniu.

Naukową część omawianej publikacji kończy wywiad Dwadzieścia pięć lat pielgrzymowania maturzystów na Jasną Górę (1985-2009), przeprowadzony z ks. prałatem Ryszardem Lisem. Inspirator lubelskich pielgrzymek maturzystów mówi o początkach, przygotowaniach, o organizacji i różnych formach pielgrzymek. Wspominając niezwykłe doświadczenia i wzruszenia młodzieży „oblegającej” Jasną Górę, wyraża podziękowanie zaangażowanym kapłanom i nauczycielom, księżom biskupom, dziekanom i proboszczom, ojcom paulinom, władzom Wydziału ds. Wychowania Katolickiego, Metropolitalnemu Seminarium Duchownemu w Lublinie, Kuratorium Oświaty, władzom Wydziału Oświaty Urzędu Miejskiego w Lublinie oraz dyrekcjom poszczególnych szkół.

Prezentowany album jest z całą pewnością cenną pamiątką dla osób, które brały udział w pielgrzymkach maturzystów. Warto, by sięgnęli po niego również katecheci i duszpasterze poszukujący nowych inspiracji w dziele odnowy współczesnej katechezy. Książka zbiera i ukazuje owoce dzieła, które godne jest naśladowania. Jak napisał ks. M. Nowak: „młodzież zawsze pozostanie tajemnicą, ale zrozumienie tej tajemnicy w znacznym stopniu może ułatwić lektura świadectw zamieszczonych w niniejszej publikacji” (s. 80).

 

 

Zamówienia: Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej Gaudium, ul. Ogrodowa 12, 20-075 Lublin; tel. (081) 442 19 19, fax (081) 442 19 16; e-mail: wydawnictwo@gaudium.pl.