Samowychowanie efektem aktywności, myślenia i kontemplacji

Wychowanie to świadome działanie, mające na celu ukształtowanie osoby wychowywanej pod względem fizycznym, moralnym i umysłowym oraz przygotowanie jej do życia w społeczeństwie. Jest to także umiejętność poprawnego zachowania się w towarzystwie. Wychowywać to znaczy zapewniać byt materialny, troszczyć się o potrzeby, uczyć radzenia sobie w życiu i wpajać zasady moralne, doprowadzać istotę niedorosłą do osiągnięcia fizycznej i psychicznej dojrzałości[1]. Te wszystkie oddziaływania wobec osoby wychowywanej mają głębszy sens, gdy proces kształtowania młodego człowieka jest połączony z dobrym przykładem. Bo dobry przykład pociąga, inspiruje i pobudza do twórczego działania; bezpośrednio przyczynia się do samowychowania. A ta samodzielna, często spontaniczna praca człowieka nad kształtowaniem własnego poglądu na świat, własnych postaw, cech charakteru i własnej osobowości stosownie do założonych kryteriów, celów i ideałów to nic innego jak samowychowanie. Aktywność własna istoty ludzkiej, praca człowieka nad samym sobą, doskonalenie, kształtowanie siebie, samorealizacja i samokrytyka prowadzą człowieka do prawdy o samym sobie.