Przedstawiana w światowych środkach masowego przekazu sytuacja Kościoła katolickiego może napawać uzasadnionym niepokojem. Media, w tym również i polskie, z mniej lub bardziej ukrywaną satysfakcją informują nas prawie codziennie o katolikach, którzy zgorszeni „moralnym upadkiem” swoich pasterzy, wypierają się rzekomo swojej wiary. Od czasu do czasu jakiś znany ze swojej kontrowersyjności kapłan lub teolog z hałasem opuszcza Kościół. Ukazuje się go wtedy jako „sprawiedliwego mędrca”, walczącego o prawdę, mędrca, który widzi ją znacznie lepiej od „ciemnych mas” zapełniających jeszcze polskie świątynie

Gdzie przebiega linia, która dzieli wierzących, niewierzących i ateistów? W sposób dość pospieszny odpowiedzielibyśmy, że przebiega ona tam, gdzie oni sami mówią, kim są, tzn. określają swoją tożsamość. Tym samym wyrażamy przekonanie, że wtedy, gdy wypowiadamy własne poglądy, dokonujemy samookreślenia siebie względem Boga. Czy tak faktycznie jest?

Cały świat jest wstrząśnięty katastrofą, która nawiedziła Haiti kilka tygodni temu. Olbrzymie trzęsienie ziemi pochłonęło ponad 200 tysięcy ofiar; setki tysięcy zostało rannych, chorych i bezdomnych. Natychmiast też ruszyła ogromna machina pomocy międzynarodowej (służby ratownicze, żywność, woda, lekarstwa, namioty). W tym przepięknym przypływie dobrej woli nie zabrakło katolickiego Caritasu i innych organizacji charytatywnych. Coraz częściej padają jednak pytania o przyczynę tak strasznego nieszczęścia. Nie chodzi tu jednak o wyjaśnienie naukowe powstawania tego typu zjawisk, bo te akurat od dawna są już znane, ale raczej o sens i duchowe znaczenie tej nieopisanej tragedii. Dlaczego akurat to straszne trzęsienie ziemi miało miejsce w jednym z najbiedniejszych i najnieszczęśliwszych regionów naszego globu? Dlaczego na Haiti? Gdzie był (jest) Bóg?

Czy Bóg podlega zmianie, czy raczej w swoim istnieniu i działaniu jest statyczny, niezmienny? Czy Bóg rzeczywiście „reaguje” zadowoleniem, gniewem, współczuciem na aktualną sytuację człowieka? Czy człowiek może wpływać w jakikolwiek sposób na zachowanie czy też postanowienia Boga? Czy są one zawsze stałe, czy też się zmieniają? Pytania te, a także naszkicowany pokrótce biblijny obraz Boga zdają się sugerować, iż Bóg – podobnie jak człowiek – ma uczucia. Powyższe przekonanie, że Bóg powinien mieć uczucia, a tym samym powinien także odczuwać cierpienie, staje się we współczesnym świecie zagadnieniem dość istotnym, głównie z powodu cierpień ludzkich, wywołanych dramatem drugiej wojny światowej. Skoro cierpi niewinny człowiek, to również kochający Bóg musi być obecny pośród ludzkiego cierpienia, solidarnie dzieląc je z człowiekiem.

Pytanie, które zostało tutaj postawione, może być rozumiane dwojako. Po pierwsze, odnosi się ono do samej potrzeby, aby wspierać polską katechetykę. Odczytujemy bowiem jakiś wyraźny stan osłabienia lub nawet bezradność i dlatego szukamy właściwej pomocy. Druga sprawa dotyczy raczej pytania, czy w ogóle katecheza w Kościele katolickim, a w szczególności w obrębie naszego kręgu kulturowego, stanowi pewnego rodzaju „martwy punkt”, który następnie odnosi się w jakiś sposób do katechetyki polskiej.

Pytanie to na gruncie polskim zostało postawione w 1987 roku przez ks. prof. Józefa Kudasiewicza w książce Biblia, historia, nauka. Rozważania i dyskusje biblijne (Kraków, Znak, 1987, s. 62-74). Nestor polskich biblistów ujął świętość Biblii w sposób statyczny, uznając ją za wartość związaną z treścią Pisma Świętego. „Przez świętość albo moralną szlachetność rozumiemy zgodność z prawem moralnym sądu autora natchnionego o czynach, słowach i uczuciach osób, które opisuje”.

Termin „natchnienie” – w odniesieniu do procesu powstania Pisma Świętego – oznacza współdziałanie Boga z człowiekiem w tym procesie. Na przestrzeni wieków pojawiły się różne koncepcje natchnienia biblijnego.

Zasadnicza różnica między księgami znajdującymi się w Biblii a księgami, które nazywamy apokryfami, wynika z przynależności tych pierwszych do kanonu biblijnego, co jest konsekwencją rozpoznania przez daną wspólnotę religijną ich natchnionego charakteru, uznania zawartych w nich treści za prawdę (regułę) ich wiary oraz podporządkowania się im jako pismom stanowiącym normę ich postępowania.

Postawione w tytule pytanie należy, bez wątpienia, nie tylko do kłopotliwych, ale nawet do bardzo trudnych. Trudność ta bierze się z faktu, że niełatwo jest tak postępować, aby oferowana pomoc była naprawdę skuteczna. Nie wszystko bowiem zależy tu od dającego, czyli tego, który sobie takie pytanie zadaje. Już na samym początku trzeba więc powiedzieć, że – mimo najszczerszych intencji oraz zachowania istotnych wskazówek i środków ostrożności – pomoc nie musi okazać się prawdziwą, jeśli nie zostanie właściwie wykorzystana przez obdarowanego.

W centrum wiary chrześcijańskiej znajduje się prawda, że człowiek jest – po bożemu – miłowany przez Boga. Oznacza to, że został on wprowadzony w tajemnicę łaski Bożej lub raczej, że tajemnica człowieka jest w najgłębszych swych pokładach tajemnicą samego Boga. Dlatego nie można wyjaśnić, kim jest człowiek w swoim bycie, działaniu, licznych relacjach bez odniesienia do Boga.