Katecheta 3/2003 » NASZE SPRAWY » KATECHECI PYTAJĄ - PORADY ORGANIZACYJNO-PRAWNE »

Teczka kandydata na nauczyciela dyplomowanego

Drukuj
W najbliższych dniach swoje wnioski wraz z wymaganą prawem dokumentacją będą składać ostatni nauczyciele, korzystający ze skróconego stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego, zgodnie z tzw. przepisami przejściowymi[1]. Natomiast już w czerwcu wpłyną do kuratoriów pierwsze teczki od nauczycieli, którzy odbyli staż w pełnym wymiarze. Celowe zatem będzie zajęcie się poszczególnymi składnikami tytułowej teczki.
Dla lepszego uzasadnienia przedstawianych tu wymogów, zostaną one pokazane na tle procedury, której jest poddawany przekazany do Kuratorium wniosek wraz z dokumentacją, zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami[2]. Na początku należy odróżnić analizę formalną dokonywaną przez organ właściwy - odpowiedzialny za nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego (najczęściej jest to Kuratorium Oświaty) od analizy merytorycznej, dokonywanej przez komisję kwalifikacyjną.
Analiza formalna polega na stwierdzeniu kompletności wniosku lub wskazaniu występujących w nim braków. Jeżeli dokumentacja spełnia wymagania zawarte w par. 7 RA, to staje się przedmiotem analizy komisji kwalifikacyjnej, powołanej zgodnie z art. 9g, ust. 3nn KN.
Co może zrobić wnioskodawca, aby jego teczka pomyślnie przeszła pierwszy etap? Tylko jedno! Umożliwić identyfikację wszystkich dokumentów znajdujących się w teczce.
1. Jeżeli prawodawca wymaga, aby realizacja punktów 1. i 2. z ust. 2 par. 5 RA była przedstawiona w formie opisu i analizy to znaczy, że przygotowując materiał dotyczący opracowanego i wdrożonego programu (przedsięwzięcia), należy posłużyć się wymaganą formą i umieścić te „słowa-klucze” w tytule, np. „Opis i analiza zaplanowania i wdrożenia sposobu realizowania ścieżki filozoficznej w Gimnazjum…” (par. 5, ust. 2, pkt 1), lub „Opis i analiza działań podejmowanych w ramach pełnienia funkcji lidera WDN w Szkole Podstawowej… (par. 5, ust. 2, pkt 2)”.
2. Jeżeli dokument dotyczy realizacji 4 z 8 zadań (par. 5, ust. 2, pkt 3 RA), to przyjmuje on formę sprawozdania i to słowo powinno znaleźć się w nagłówku, dla przykładu: „Sprawozdanie z pełnienia funkcji doradcy metodycznego w okresie od 1 września 2000 r. do 31 maja 2003 r. (par. 5, ust. 2, pkt 3f)”.
3. Jeżeli nauczyciel podjął się rozpoznania i rozwiązania problemu „edukacyjnego, wychowawczego lub innego”[3], to działania swoje dokonuje w formie opisu i analizy, np.: „Opis i analiza rozwiązania problemu dowozu uczniów na zajęcia do Gimnazjum… (par. 5, ust. 2, pkt 4)”.
Dokument może być zidentyfikowany pod warunkiem, że znany jest jego autor i czas powstania. W praktyce przekłada się to na konieczność ręcznego podpisania przez nauczyciela przygotowanych przez siebie materiałów i opatrzenia ich datą[4].
W tym miejscu pozostał do omówienia jeszcze punkt 4 ustępu 4 paragrafu 7 RA. Mówi on o obowiązku włączenia do dokumentacji „zaświadczeń i materiałów potwierdzających pełnienie funkcji, prowadzenie działań lub wykonywanie zadań związanych ze spełnianiem wymagań określonych w par. 5 ust. 2, jeżeli nie wynika to z planu rozwoju zawodowego”. Zgodnie z tym zapisem, jeżeli skompletowana dokumentacja jest konsekwencją zamierzeń ujętych w planie rozwoju zawodowego, to wystarczy złożyć – odpowiednio - opis i analizę lub sprawozdanie bez zaświadczeń i potwierdzeń. Regulacja ta jest prostą konsekwencją zadania nałożonego nowelą RA na dyrektora placówki, w której nauczyciel odbywa staż[5]. Wszystkie więc dokonania będące wynikiem realizacji planu rozwoju zawodowego są potwierdzone pozytywną oceną dorobku zawodowego, wydaną przez dyrektora i nie ma potrzeby przedstawiania komisji dodatkowych potwierdzeń. Jeżeli jednak nauczyciel podjął działania celem spełnienia warunków określonych w par. 5 ust. 2 RA nie mieszczące się w planie rozwoju zawodowego i w konsekwencji będące poza obowiązkiem „badania” ich realizacji przez dyrektora, musi do ich opisu i analizy lub sprawozdania z ich wykonania dołączyć stosowne potwierdzenia lub zaświadczenia.
Zdarza się, iż po skompletowaniu teczki przez wnioskodawcę pozostaną dokumenty, w jego opinii ważne dla pełnego ukazania jego dorobku zawodowego, choć wykraczające poza wymagania stawiane przed kandydatem na nauczyciela dyplomowanego. Wówczas można skorzystać z par. 7 ust. 3 RA, który daje prawo załączenia takich dokumentów. Należy je usytuować na końcu teczki, odpowiednio je oznaczając, np. „Par. 7 ust. 3”.
Jeżeli tak skompletowana dokumentacja zostanie dołączona do wniosku, to przechodzi pomyślnie analizę formalną i trafia przed komisję. W wypadku braku wymaganych dokumentów zostaje sporządzony protokół zawierający wykaz braków i zostaje przekazana wnioskodawcy decyzja, obligująca go do dostarczenia wskazanych dokumentów w wyznaczonym terminie. Ustalenie wymaganego terminu ma związek z sesyjnym charakterem prac komisji (sesja zimowa i letnia) i dlatego wskazuje się datę przed rozpoczęciem - odpowiednio - sesji letniej lub zimowej. W sytuacjach, gdy brakuje jednego, mówiąc potocznie, „prostego” dokumentu (np. brak zaświadczenia dyrektora o wymiarze zatrudnienia) organ nadający stopień może wyznaczyć czas uzupełnienia braku - na tyle krótki, by umożliwić komisji rozpatrzenie wniosku w toczącej się sesji.
Komisja zajmuje się analizą merytoryczną zawartości teczki. W trosce o korzystny dla siebie wynik wnioskodawca powinien zadbać o „czystość formy”. Dotyczy to szczególnie opisu i analizy. Tworząc opis, można posłużyć się pytaniami pomocniczymi: Kto?, Co?, Kiedy?, Dlaczego?, W jaki sposób? Z kolei pisząc analizę, trzeba skorzystać z odpowiednich narzędzi badawczych, np. wywiad, kwestionariusz, ankieta, recenzja, opinia, badanie wyników, test. W tej kategorii mieści się także opis i analiza przypadku. Warto wspomnieć, że spektrum problemów edukacyjnych jest bardzo szerokie, gdyż obejmuje kwestie dydaktyczne, wychowawcze i organizacyjne, niemniej postawiony problem winien zawsze odnosić się do placówki, w której wnioskodawca odbywał staż. Także sprawozdanie stawia przed piszącym określone wymagania: niezbędne jest, by zawierało elementy ilościowe i jakościowe, w sposób kompletny i ścisły przedstawiało działania autora. Gdy omawiane dokumenty powstają z wykorzystaniem literatury fachowej (co nie jest niczym nagannym, a świadczy jedynie o nieustannym pogłębianiu wiedzy przez nauczyciela), trzeba zachować rzetelność i stosować przypisy oraz załączyć bibliografię.
Po przeprowadzonej analizie członkowie komisji przystępują do głosowania[6]. Każdy z głosujących ma obowiązek uzasadnić merytorycznie liczbę przyznanych przez siebie punktów. Po zsumowaniu punktów komisja stwierdza, że wnioskodawca uzyskał bądź nie uzyskał akceptacji[7]. Na tym kończy się praca komisji, której działanie ma swe odzwierciedlenie w sporządzonym protokole. Na jego podstawie kurator oświaty wydaje decyzję administracyjną o nadaniu stopnia nauczyciela dyplomowanego, bądź odmowie tego nadania. Od tej decyzji przysługuje wnioskodawcy prawo odwołania się do właściwego ministra[8]. Przygotowując takie odwołanie wnioskodawca, jako strona toczącego się postępowania administracyjnego, ma prawo wglądu do protokołów z prac komisji.
Na koniec warto zauważyć, że o ile na etapie analizy formalnej istnieje możliwość uzupełnienia dokumentacji (przy czym w tym momencie stwierdza się tylko istnienie wymaganych dokumentów lub ich brak, abstrahując od ich jakości), to już komisja ma obowiązek zakończenia swojej pracy jednoznacznym stwierdzeniem, które skutkuje wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. Stąd wypływa postulat bardzo starannego opracowania przedkładanych przez wnioskodawcę dokumentów.
 
Leszek Dembski -katecheta w Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu, doradca metodyczny dla miasta Inowrocławia, ekspert komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych dla nauczycieli ubiegających się o awans zawodowy, edukator Nowej Szkoły.
 
 


[1] Ustawa z dnia 18. lutego o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239), art. 7.
[2] Ustawa z dnia 26. stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), dalej jako KN; rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3. sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Z 2000 r. Nr 70, poz. 825 oraz z 2002 r. Nr 82, poz. 744), dalej jako RA.
 
[3] Par. 5, ust. 2, pkt 4 RA.
[4] Wydaje się także właściwe, by kolejne strony każdego dokumentu były numerowane.
[5] „Dyrektor szkoły zbiera informacje o realizacji przez nauczyciela zadań, wynikających z jego planu rozwoju zawodowego oraz o efektach prowadzonych przez nauczyciela zajęć” (par. 6 ust. 3 RA).
[6] W skali od 0 do 10.
[7] Do uzyskania akceptacji wymagane jest zdobycie co najmniej 2/3 ogólnej liczby punktów.
[8] Art. 9h KN.

Copyright by Drukarnia i Księgarnia Św.Wojciecha Sp. z o.o.

strony internetowe Strony internetowe Poznań, Agencja Reklamowa Poznań, Systemy Zarządzania Treścią Agencja Reklamowa eCreo