W niektórych szkołach podczas rekolekcji wielkopostnych razem z uczniami podczas zajęć są obecni tylko katecheci. Kto w razie wypadku ponosi odpowiedzialność za ucznia?

    Problem dni wolnych na rekolekcje wielkopostne rozstrzyga § 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 14 IV 1992 r. Uczniowie otrzymują kolejne trzy dni wolne, a pieczę nad uczniami zapewniają katecheci. Szczegółowe ustalenia organizacyjne są przeniesione na poziom: parafia - szkoła. W zadanym pytaniu postawiony jest ważny praktycznie problem, kto jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo uczniów. Tutaj istnieje niejasność i nie daj Boże, żeby władze oświatowe zaczęły się zastanawiać nad tym problemem dopiero wtedy, gdy wydarzy się jakaś tragedia. Jeśli szkoła formalnie poinformuje rodziców o tym, że w czasie rekolekcji nie ponosi odpowiedzialności za uczniów, wówczas sprawa jest jasna. Zwykle tak się nie dzieje i dlatego nie należy interpretować tych przepisów według zasady, że w okresie rekolekcji szkoła automatycznie zbywa obowiązek opieki nad uczniami. Przepis dający uczniom prawo do korzystania z dni wolnych na rekolekcje musi być uzgodniony z przepisami BHP w taki sposób, aby nie spowodować sprzeczności. W każdym razie, od konkretnych nauczycieli nie można domagać się odpowiedzialności za uczniów, gdy nie są oni z klasą.
    Odpowiedzialna dyrekcja szkoły nie może co prawda zmusić nauczycieli do uczestnictwa w rekolekcjach, ale może skłonić ich do odprowadzenia uczniów ze szkoły do miejsca rekolekcji (zwykle kościoła) i z powrotem. Dni wolne na rekolekcje nie są dniami wolnymi od pracy dla nauczycieli. Na takim stanowisku w poprzednich latach stanęło kilku kuratorów oświaty.
    Tutaj jednak trzeba wyjść poza uwarunkowania formalne. Znane są przecież liczne przypadki bardzo twórczej współpracy między szkołami a parafiami. W bardzo wielu szkołach nauczyciele chętnie włączają się we współpracę. Wiele tu zależy od parafii i katechety, od umiejętności zachęcenia szkoły do włączenia się w rekolekcje, które są również wielkim wydarzeniem wychowawczym. Niestety, istnieją też przypadki, gdy dyrekcje szkół uniemożliwiają nauczycielom włączenie się w organizowanie rekolekcji, zarządzając na ten czas przymusowe szkolenia.

Ks. Piotr Tomasik - dr katechetyki, adiunkt na Wydziale Teologicznym UKSW, wykładowca w WSD Diecezji Warszawsko-Praskiej, koordynator Biura Programowania Katechezy.