Rozmowa z księdzem profesorem Waldemarem Chrostowskim

Judyta Syrek: Księże Profesorze, Prymasowska Seria Biblijna otrzymała Feniksa. Ksiądz Profesor jest jej inicjatorem. Jak zrodził się pomysł stworzenia takiej serii?

ks. prof. Waldemar Chrostowski: Pomysł Prymasowskiej Serii Biblijnej zrodził się w pierwszej połowie lat 90., mniej więcej w latach 1993-1994. Uświadomiliśmy sobie wtedy z właścicielem Oficyny Wydawniczej "Vocatio", że - z jednej strony - istnieje potrzeba publikacji, które upowszechnią samo Pismo Święte, jego interpretację, objaśnienia, komentarze oraz wszelkich publikacji, służących rozpropagowaniu Pisma Świętego, a z drugiej strony, że otwierają się możliwości, aby w języku polskim opublikować książki, znane już na świecie, wydane jako takie właśnie pomoce do Biblii czy też na gruncie polskim opracować tego rodzaju publikacje biblijne. Całość początkowo nie wydawała się tak imponująca. Nawet nie przypuszczaliśmy, że będzie tego aż tak dużo. Jak wiadomo, do tej pory ukazało się 25 tomów Prymasowskiej Serii Biblijnej. Do tego muszę dodać jeszcze jedną rzecz, mianowicie, poprosiliśmy księdza prymasa Józefa Glempa, aby objął honorowy patronat nad przedsięwzięciem, na co ksiądz prymas przystał z wielką ochotą. Później, przez te kilkanaście lat, które upłynęły od momentu wydania pierwszego tomu Prymasowskiej Serii Biblijnej, ksiądz prymas wiele razy wykazywał żywe zainteresowanie poszczególnymi publikacjami, jak też życzliwość dla całego projektu wydawniczego.

Judyta Syrek: W Prymasowskiej Serii Biblijnej ukazała się, między innymi Biblia w przekładzie księdza Jakuba Wujka. Ukazał się również Żydowski komentarz do Nowego Testamentu. To zaskakująca publikacja. Skąd w ogóle pomysł, żeby publikować dzisiaj jeszcze raz Biblię Wujka, w czasie, gdy Kościół czyta już zupełnie inny przekład Pisma Świętego?

ks. prof. W. Chrostowski: Cieszę się, że zwróciła pani uwagę na jeden z kolejnych tomów Prymasowskiej Serii Biblijnej, mianowicie na współczesną edycję Biblii Wujka. Otóż jest to dzieło wieloletniej pracy ks. prof. Janusza Frankowskiego, który jest miłośnikiem Wujkowego przekładu Pisma Świętego na język polski. Oczywiście, było to przedsięwzięcie zakrojone na ogromną skalę. Ksiądz prof. Frankowski poświęcił temu wiele lat swojego życia, należało bowiem zadbać nie tylko o wierność tekstu, ale także o to, aby był on zrozumiały dla współczesnego odbiorcy polskiego. Jego ukazanie się pod koniec lat 90. nie było przypadkiem. Zbiegło się z obchodami czterechsetnej rocznicy tego właśnie wydania, które miało miejsce pod koniec XVI wieku. Myślę, że było to bardzo znaczące dzieło, o czym świadczy fakt, że cały nakład bardzo szybko się rozszedł. Ten właśnie tom, Biblia Wujka wszedł na nowo do "krwiobiegu" polskiej literatury teologicznej i kultury polskiej.

Malwina Terlecka: Chciałam Księdza poprosić o ocenę zapotrzebowania na literaturę teologiczną, książkę religijną na polskim rynku...

ks. prof. W. Chrostowski: Myślę, że to zapotrzebowanie nie tylko istnieje, ale, co szczególnie cieszy, to zapotrzebowanie wciąż rośnie. Książki teologiczne, a w szczególny sposób książki biblijne, cieszą się ogromnym wzięciem, podobnie zresztą jak wydania samego Pisma Świętego. W ramach Prymasowskiej Serii Biblijnej ukazał się przekład Nowego Testamentu, wydany w Jubileuszowym Roku 2000, dokonany przez księdza prof. Remigiusza Popowskiego. Ukazał się też interlinearny przekład Pięcioksięgu, czyli słowo po słowie przekład z języka hebrajskiego na język polski wszystkich ksiąg otwierających zbiór Starego Testamentu. Pragniemy wydać również kolejne księgi Starego Testamentu. Ukazał się interlinearny przekład Nowego Testamentu. W ostatnich latach istnieje ogromne zapotrzebowanie na wszystko, co dotyczy Biblii - jej realiów historycznych, geograficznych, społecznych, religijnych czy teologicznych. Oczywiście musimy zdawać sobie sprawę, że jesteśmy prawie czterdziestomilionowym narodem, nie licząc Polaków mieszkających za zagranicą. Musimy też pamiętać, że Prymasowska Seria Biblijna trafia do bibliotek, do odbiorców na terenie Słowacji, Ukrainy, Białorusi, na Litwie. Ta popularność Prymasowskiej Serii Biblijnej jest świadectwem w ogóle szerokiego zainteresowania Biblią, jej problematyką i związanymi z nią sprawami. To potwierdza, że Biblia wciąż żyje.

Malwina Terlecka: Z myślą o kim powstaje ta seria? Kto jest przede wszystkim jej adresatem, w mniemaniu Księdza Profesora?

ks. prof. W. Chrostowski: Adresatem są przede wszystkim studenci teologii i studiujący na wydziałach teologicznych w wyższych seminariach duchownych. To są adresaci pierwszorzędni. Oczywiście, odbiorcami Prymasowskiej Serii Biblijnej są także wszyscy ludzie inteligentni, powiedzmy sobie, ludzie z maturą i wykształceniem wyższym, wszyscy którzy chcą poznać, zrozumieć i pogłębić wiarę chrześcijańską, pogłębić znajomość Biblii, poznać interpretację Biblii, a także rozmaite realia biblijne - bo w ramach tej serii ukazują się też atlasy historyczne, geograficzne, archeologiczne. Zatem jest to kopalnia materiałów składających się na szeroko pojętą kulturę biblijną. Ta kultura biblijna jest fundamentem kultury w ogóle, kultury chrześcijańskiej, a także kultury europejskiej i kultury światowej. Nie ma zatem nic dziwnego w tym, że każdy człowiek, który ma do czynienia z kulturą, musi być obyty i zaznajomiony z Biblią, z jej problematyką, gdyż jest to po prostu klucz do kultury. Bez znajomości Biblii i bez znajomości zagadnień biblijnych nasz dostęp do ogólnie pojętej kultury jest bardzo ograniczony.

Malwina Terlecka: Na co mogą liczyć ci, którzy przywiązali się do tej serii? Jakie są plany na przyszłość, jeśli chodzi o Prymasowską Serię Biblijną?

ks. prof. W. Chrostowski: Przede wszystkim bardzo ważne jest dokończenie interlinearnego przekładu Starego Testamentu, Biblii hebrajskiej, czyli opracowanie zbioru proroków i opracowanie zbioru pism. To jest już bardzo poważnie zaawansowane dzieło i ufam, że w ciągu najbliższych kilku czy najwyżej kilkunastu miesięcy, tego rodzaju - pierwsze w ogóle w języku polskim - pełne interlinearne wydanie Starego Testamentu ujrzy światło dzienne. W przyszłości chcemy opracować kolejne tomy, mające przybliżyć rozmaite zagadnienia dotyczące interpretacji Pisma Świętego, rozmaite realia biblijne oraz symbolikę biblijną. To jest taki nowy horyzont badawczy. Pamiętać trzeba, że dobór poszczególnych pozycji staje się coraz trudniejszy, gdyż seria liczy już sobie 25 tomów. Poza tym istnieje wiele innych publikacji biblijnych, wydanych zarówno przez Oficynę Wydawniczą Vocatio, jak i przez inne wydawnictwa w Polsce, które krajobraz biblistyki polskiej, katolickiej, i szerzej - chrześcijańskiej, bardzo wydatnie zmieniły i ubogaciły.

Z ks. prof. Waldemarem Chrostowskim, podczas XII Targów Wydawców Katolickich w Warszawie, rozmawiały: Judyta Syrek z Chrześcijańskiej Księgarni Internetowej Gloria24 oraz Malwina Terlecka z Radia Niepokalanów.