- (red.) s. Anna Emanuela Klich OSU, Służyć i królować, czyli o kapłaństwie powszechnym

 

 

 

Książka, która ukazała się jako dziesiąty tom serii Duc in altum, stanowi owoc czterdziestego sympozjum katechetycznego. Sympozja te są organizowanego corocznie przez Międzyzakonny Wyższy Instytut Katechetyczny w Krakowie. W roku poświęconym – zgodnie z zaleceniem Stolicy Apostolskiej – zagadnieniu kapłaństwa w Kościele, Instytut podjął się tematu, pozostającego niejako w cieniu problematyki kapłaństwa służebnego, tematu, który jest jednak dla kapłaństwa jak najbardziej podstawowy. Jako ponownie uświadomiony Kościołowi katolickiemu przez Sobór Watykański II – wciąż jeszcze z trudem toruje sobie drogę do powszechnej świadomości wiernych. Stąd przyjrzenie się zagadnieniu w perspektywie katechetycznej należy uznać za szczególnie cenne.

Publikacja, będąca zasadniczo owocem sesji, została wzbogacona o artykuły związane z tematem, choć niewygłoszone na sympozjum. Całość materiału podzielono na trzy części, według klucza: referaty i artykuły, konspekty katechez o kapłaństwie, sprawozdania i relacje. Ostatnia część (s. 208-236) dokumentuje życie i działalność Instytutu w minionym roku, część druga (s. 163-207) zawiera pięć konspektów katechez biblijnych o kapłaństwie (autorstwa s. Jolanty Karpacz CSS, s. Małgorzaty Burek FRM, Urszuli Skrzypek, s. Katarzyny Starek OSU, s. Agnieszki Osiatyckiej CSSM), z których jedna odnosi się do kapłaństwa Chrystusa, a dwie wyraźnie do kapłaństwa powszechnego wiernych.

Artykuły z części pierwszej w większości omawiają problematykę wymienioną w tytule sympozjum lub blisko z nią się wiążą. Ksiądz Roman Bogacz wprowadza w rozumienie Jezusa Chrystusa jako arcykapłana, wykorzystując jako źródło List do Hebrajczyków – najważniejszą pod tym względem księgę Nowego Testamentu. Krzysztof Mielcarek omawia systematycznie biblijną ideę kapłaństwa powszechnego, podjętą w Nowym Testamencie i widoczną w Pierwszym Liście św. Piotra oraz w Apokalipsie, na tle idei zaczerpniętych głównie z Pięcioksięgu Mojżesza. O idei prorockiego i królewskiego kapłaństwa wiernych, ukazanej w kontekście dokumentów Soboru Watykańskiego II i odnowionych w następstwie Soboru ksiąg liturgicznych, pisze ks. Stanisław Czerwik.

Na tle teologii biblijnej i systematycznej zaprezentowano badania dotyczące praktyki i wychowania do świadomego udziału w różnych wymiarach kapłaństwa wiernych. Trzy artykuły podejmują wprost ten temat w trzech ważnych obszarach: ks. Grzegorz Godawa – najbliższy głównemu tematowi sympozjum – wnikliwie omawia wprowadzanie w tematykę powszechnego kapłaństwa poprzez katechizację dzieci i młodzieży. Artykuł Cezarego Sękalskiego przedstawia przeżywanie powszechnego kapłaństwa w małżeństwie, głównie na przykładzie błogosławionych małżonków – Marii i Alojzego Quattrocchich. Siostra M. Ignis Flis CSSJ pisze o formacji zakonnej z perspektywy udziału tej formacji w powszechnym kapłaństwie. W artykule Krzysztofa Włodarczyka niezwykle interesujące pod tym kątem jest ukazanie przygotowania chorych do spotkania ze śmiercią, widziane oczami lekarza.

Trzy artykuły uzupełniają podstawową tematykę. Siostra Adelajda Sielepin pisze o św. Jadwidze królowej i jej roli w kształtowaniu „ducha kapłaństwa”. Maria Chymuk przedstawia powołanie nauczycielskie. Rys kapłański tego powołania nie jest wprost przywoływany. Artykuł o. Jarosława Kupczaka OP traktuje o miłosierdziu w dwóch pierwszych encyklikach Jana Pawła II. Tutaj związek tej ciekawej problematyki z zagadnieniem powszechnego kapłaństwa wiernych jest najmniej widoczny.

Całość części pierwszej łączą dwa teksty związane z – towarzyszącą sympozjum – liturgią. Otwiera ją homilia ks. kard. Stanisława Dziwisza, a zamyka nabożeństwo słowa Bożego, zaproponowane przez ks. Józefa Kudasiewicza. W homilii Księdza Kardynała zostały uwypuklone i odniesione do kwestii wychowania trzy wymiary kapłaństwa: pamięć, miłosierdzie i pasterzowanie. Nabożeństwo słowa, przygotowane na podstawie tekstów: Iz 42,1-9 i Mt 20,17-28, podkreśla przede wszystkim wymiar służby człowiekowi.

W sumie otrzymujemy bogaty i wszechstronny zbiór materiałów, dający podstawę tak do dalszych badań teologicznych i refleksji duchowych, jak i do dalszych prób uprzystępnienia prawdy o powszechnym powołaniu do kapłaństwa przez konkretne katechezy. Jedno i drugie bardzo pożądane zawsze, a zwłaszcza w obecnym czasie.

 

Zamówienia: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, ul. Franciszkańska 1, 31-004 Kraków, tel./fax 12 422 60 40; e-mail: wydawnictwo@upjp2.edu.pl; www.wn.upjp2.edu.pl.

Autor recenzji – prof. dr hab. teologii, kierownik Katedry Chrystologii, dyrektor Międzywydziałowego Instytutu Ekumenii i Dialogu na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie; autor licznych publikacji, m.in. książek dla dzieci.