ks. Bronisław Twardzicki, U źródeł katechezy. Podstawowe zagadnienia z katechetyki fundamentalnej i materialnej

 

Powtórnie daje o sobie znać kapłan (znany jest jego podręcznik Katechetyka formalna w służbie wiary) o ponad 40-letnim stażu nauczania w wyższym seminarium duchownym i zasługach w formowaniu katechetów. Obszerne dzieło – oparte na źródłach, teorii i praktyce – składa się z trzech części.

W części pierwszej (Zagadnienia wprowadzające) omówiono katechetykę jako naukę teologiczną, ze wskazaniem na jej ważność, oraz strukturę, czyli różne próby podziału.

Część druga zawiera zagadnienia katechetyki fundamentalnej. Przypominając historię katechezy, Autor dokonuje oceny i jednocześnie przestrzega katechetów przed budowaniem „współczesnej katechezy oświeceniowej” oraz docenia dorobek wybitnych katechetyków. Dalej jest mowa o personalizmie i wspólnotowości w katechezie, o zadaniach katechezy szkolnej, o słabościach nowej Podstawy programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce. Autor przestrzega przed degradowaniem nauki religii do rangi religioznawstwa, przypomina centralne idee: chrystocentryzm, teocentryzm, eklezjocentryzm i ideę dziecięctwa Bożego; zwraca uwagę, że nie sama wiedza, ale to co przedostaje się do świadomości jako wartość życiowa, kształtuje postawę wiary; zachęca do nauczania wychowującego i aktywnego.

Część trzecia dotyczy katechezy materialnej – jej treści i źródeł. Źródłami są: historia zbawienia, kerygmat, Pismo Święte, Tradycja, Magisterium Kościoła, Katechizm, liturgia, modlitwa, historia Kościoła, hagiografia, sfery wychowania moralnego i kultury. Elementy te omówiono na podstawie dokumentów Kościoła i odpowiedniej literatury. Autor, mówiąc np. o Magisterium Kościoła, stawia pytania: Czym jest Urząd Nauczycielski Kościoła? Kto jest jego podmiotem, przedmiotem i jakie to niesie ze sobą zadania do wypełnienia? Bardzo cenne są rozdziały poświęcone modlitwie i hagiografii, a tę ostatnią Autor proponuje zaliczyć do źródeł katechezy, wskazując, które wzorce świętych warto omówić na katechezie. Oceniając dawne i współczesne modele wychowania moralnego, przywiązuje wielką wagę do kształtowania sumienia w procesie katechizacji. Mówiąc o kulturze, akcentuje wartości narodowe i zwraca uwagę na zagrożenia płynące ze strony „nowoczesnej” kultury.

Można powiedzieć, że to obszerne dzieło bazuje na przeszłości, historii, omawia wieloraką teraźniejszość i otwiera perspektywę na katechezę w służbie wiary. Wszyscy, którzy pragną poszerzyć swoje horyzonty myśli katechetycznej, pogłębić problematykę historyczną, wiedzę o źródłach treści katechezy, skorzystać z wieloletniego doświadczenia Autora, rozpalić nowy zapał w pełnieniu tej trudnej, ale bardzo odpowiedzialnej posługi, powinni zdecydować się na lekturę tej cennej publikacji.

 

Zamówienia: Wydawnictwo Archidiecezji Przemyskiej, pl. Katedralny 4a, 37-700 Przemyśl, e-mail: wydawnictwo@przemyska.pl; www.przemyska.pl, tel. 16 678 66 94.