ks. Romuald Niparko, "Dwutygodnik Katechetyczny i Duszpasterski" 1897-1910. Bibliografia analityczna

Niezwykle cenna i celna wydaje się być inicjatywa redakcji Wydawnictw Wydziału Teologicznego UAM, zmierzająca do opracowania całościowej bibliografii zawartości polskich czasopism katechetycznych. Dzieła tego podjął się ks. profesor Romuald Niparko, który - dzięki swojej wieloletniej pracy w zespole redakcyjnym Encyklopedii katolickiej KUL - zdobył umiejętności edytorskie, przygotowujące go do opublikowania bibliografii zawartości czasopism. Jest on jednocześnie profesorem katechetyki, a więc także i od strony merytorycznej osobą kompetentną do realizacji takich planów. I tak w 2000 r. otrzymaliśmy opracowaną przez niego bibliografię zawartości "Miesięcznika Katechetycznego i Wychowawczego" (1911-1939).
Recenzowana tu kolejna praca z tej serii, autorstwa R. Niparko, daje świadectwo nie tylko kompetencji jej Autora, ale jest również dowodem rozwoju i doskonalenia warsztatu naukowego tak potrzebnego przy opracowaniu zawartości czasopism. Tym razem R. Niparko sporządził bibliografię "Dwutygodnika Katechetycznego i Duszpasterskiego".
Czasopismo to ukazywało się w latach 1897-1910 w Tarnowie. Należy je uznać za pierwsze polskie czasopismo podejmujące w sposób kompetentny dyskusję na temat nauczania religijnego i katechezy. Jego założycielem i redaktorem był kapłan diecezji tarnowskiej, ks. Walenty Gadowski, wybitny katechetyk, jedyny z polskich katechetyków ówczesnej doby, który wszedł do historii europejskiej katechetyki. W opracowanej bibliografii zawartości tego czasopisma mamy tym razem podane streszczenia poszczególnych artykułów, co jest niezwykle cenne nie tylko dla historyków katechezy, ale i dla historyków wychowania, a także dla tych wszystkich, których z różnych powodów może interesować odpowiedź na pytanie, o czym pisano w owym czasie, jakie były problemy, z którymi usiłowano się zmierzyć, czym żył Kościół i katecheci.
Istotne jest również słowo, które zamieszczono jako wprowadzenie do omawianej bibliografii. Ksiądz prof. Niparko w sposób syntetyczny, ale znakomicie udokumentowany, przedstawił charakterystykę czasu, w którym "Dwutygodnik" się ukazywał. Był to przecież okres zaborów... Galicja miała wówczas szczególny status, pewną autonomię, która umożliwiała także w jakimś stopniu swobodną pracę duszpasterską i wychowawczo-katechetyczną. Na łamach "Dwutygodnika" możemy odnaleźć wiele śladów dyskusji wokół różnych tendencji społeczno-politycznych, sytuacji Kościoła, nurtów w pedagogice i działalności oświatowo-wychowawczej charakterystycznych nie tylko dla Galicji, ale i dla całej Europy. "Dwutygodnik" był pomocą w dostarczaniu konkretnych materiałów duszpasterskich i wychowawczo-katechetycznych oraz forum dyskusyjnym, na którym wymieniano szanse i zagrożenia wynikające z przemian światopoglądowych i ideologicznych epoki. Pismo podejmowało problemy społeczne, nękające ludność Galicji: biedę, analfabetyzm. Dobrze się stało, że omawiane opracowanie ukazało wagę problemów podejmowanych przed twórców "Dwutygodnika".
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę na znakomite - od strony formalnej i edytorskiej - opracowanie tej bibliografii. Jej układ, podane fachowo szczegóły prezentacji, streszczenia rzeczowe, dotykające istoty artykułów, wskazują na kompetencję Autora. Indeksy pomagają w korzystaniu z bibliografii. Także strona graficzna zręcznie nawiązuje do epoki i historii "Dwutygodnika". Jestem przekonany, że to niezwykle wartościowa i potrzebna praca, a jej Autorowi życzę dalszych dokonań, sukcesów na polu działalności wydawniczej.

Zamówienia: Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego, 61-111 Poznań, ul. Wieżowa 2/4; tel./fax (061) 851 97 43; e-mail: bibliot@thfac.poznan.pl; http://www.thfac.poznan.pl

ks. Jerzy Bagrowicz - prof. dr hab., kierownik Zakładu Katechetyki i Pedagogiki Religii Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, redaktor czasopisma "Pedagogia Christiana".