ks. Ryszard Czekalski, ks. Roman Murawski SDB, "Bibliografia katechetyczna 1996-2000"

Ostatnie lata przyniosły znaczne ożywienie w przygotowaniu i wydaniu różnych publikacji z zakresu teologii, co uwidoczniło się również w katechetyce. Niewiele jest jednak dzieł, które wyróżniają się szczególną oryginalnością, dokonują podsumowania pewnego okresu poszukiwań i rozwiązań naukowych, a równocześnie odznaczają się niezwykłą praktycznością. Do nich dołącza z pewnością Bibliografia katechetyczna 1996-2000, opracowana przez ks. dr Ryszarda Czekalskiego i ks. prof. dr hab. Romana Murawskiego, którzy są osobami znanymi w świecie katechetycznym, aktywnie włączającymi się tworzenie polskiej myśli katechetycznej. Bibliografia katechetyczna 1996-2000 jest w jakiejś mierze kontynuacją dzieła pt. Bibliografia katechetyczna 1945-1995, które ukazało się w Wydawnictwie Akademii Teologii Katolickiej w 1999 r. Redaktorzy korzystają z tego samego klucza metodologicznego przy opracowaniu skrzętnie zgromadzonego materiału. Przedmiotowy rozkład zagadnień obejmuje dziesięć głównych działów. „Dokumenty katechetyczne. Programy. Podręczniki. Regulacje prawne” są pierwszym głównym działem omawianej Bibliografii. Drugi zawiera wykaz publikacji odnoszących się bezpośrednio do fundamentalnych problemów katechezy i jej historii. Przedmiotem trzeciego jest treść katechezy. Dział czwarty dotyczy katechezy „w innych krajach i innych wyznaniach”, ze szczególnym uwzględnieniem katechezy w Niemczech, Austrii, Francji, Belgii, we Włoszech oraz w Ameryce Łacińskiej. Piąty odnosi się do rodzajów katechezy, uzależniając ją w znacznej mierze od poziomu osobowego rozwoju katechizowanego oraz dojrzałości chrześcijańskiej. W szóstym cała uwaga jest skoncentrowana na podmiocie katechezy. Prezentowane publikacje podejmują kwestię wzajemnych relacji między katechetą a katechizowanym, wskazując równocześnie na rolę każdego z nich w katechezie.

Zagadnienie środowisk katechetycznych zdominowało natomiast część siódmą. Bardzo miłym zaskoczeniem jest tutaj fakt, że podaje się szerokie rozumienie „środowiska katechetycznego”. Dzięki temu prezentowana literatura nawiązuje nie tylko do poszczególnych osób i grup społecznych odpowiedzialnych za katechezę, bądź też instytucji z natury rzeczy zobowiązanych do podjęcia działań w zakresie wychowania w wierze. W zakres „środowiska katechetycznego” wchodzą ponadto - oddziałujące bardzo silnie na rzeczywistość katechetyczną - prądy społeczno-kulturalne otaczającego świata oraz środki masowego przekazu.

Trzy ostatnie działy prezentowanej książki wydają się być stworzone specjalnie na potrzeby współczesnej katechezy. Dział ósmy dotyczy bowiem tak bardzo obecnie dyskutowanych i rozwijanych zagadnień dydaktyczno-metodycznych katechezy. Z kolei publikacje w części dziewiątej, które odnoszą się bezpośrednio do tematu wychowania chrześcijańskiego, stanowią wspaniałą pomoc do opracowania programów wychowawczych w szkole, czego domaga się wprowadzona reforma edukacyjna.

W porównaniu z poprzednim opracowaniem niniejsza bibliografia opuszcza jeden blok tematyczny, zatytułowany: „katechetyka a inne dyscypliny naukowe”, który posiadał charakter wybitnie interdyscyplinarny. Pojawia się natomiast indeks nazwisk autorów poszczególnych publikacji podanych zarówno w Bibliografii katechetycznej 1945 - 1995, jak i Bibliografii katechetycznej 1945 - 1995. Ten dodatek wydaje się być bardzo potrzebny.

Prezentowane dzieło pokazuje, jak wiele zmieniło się w polskiej katechezie na przestrzeni ostatnich lat. Ilość publikacji dotyczących katechezy jest zadziwiająca, poruszane natomiast zagadnienia charakteryzują się nowością ujęcia i odpowiadają na potrzeby czasu. Książka stanowi ważny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w porównaniu z innymi krajami Europy Zachodniej, rozwój katechezy w Polsce jest imponujący. Cieszy fakt, że wśród autorów podejmujących zagadnienia katechezy pojawiają się nowe nazwiska.

Byłoby znacznym niedopatrzeniem pominięcie wymiaru praktycznego omawianej publikacji, na co wyraźnie wskazuje dokonana wyżej, dość ogólna charakterystyka. Trzeba zaznaczyć, że ułożony przedmiotowo wykaz publikacji stanowi znakomitą pomoc dla wszystkich, którzy w jakiejś mierze są odpowiedzialni za katechezę, również dla rodziców. Pozwala dostrzec istotę katechezy, ale równocześnie zwraca uwagę na praktyczne rozstrzygnięcia w jej realizacji. Dzięki przejrzystemu, logicznemu i przedmiotowemu podziałowi Bibliografia przyda się osobom piszącym prace dyplomowe, magisterskie, a także doktorskie.

Recenzowane dzieło należy więc ocenić bardzo wysoko i to pod każdym względem. Wśród publikacji katechetycznych jest ono jedną z piękniejszych. Daje możliwość nie tylko zorientowania się w całości katechezy polskiej na przestrzeni ostatnich lat, ale - co ważniejsze - stanowi impuls do dalszych poszukiwań i twórczości.

 

 

Zamówienia: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ul. Dewajtis 5, 01-815 Warszawa, tel. (0-22) 839 89 85, cena det.: 21 zł.