ks. Stanisław Dziekoński, Ewangelizować czy katechizować

    Ewangelizacja czy katecheza? A jeżeli katecheza, to jaka? Czy należy w niej uwzględniać wymiar ewangelizacyjny i w jakim zakresie? To pytania, na które próbuje odpowiedzieć zbiorowa publikacja pod redakcją ks. Stanisława Dziekońskiego. Historyczne ujęcie relacji ewangelizacji i katechezy pokazuje, że ewangelizacja zawsze towarzyszyła katechezie i zazwyczaj ją poprzedzała. Obecnie w wielu toczących się dysputach na temat relacji między katechezą i ewangelizacją, rozbrzmiewają dwie skrajne opinie. Jedni uważają, że ewangelizacja i katecheza to zupełnie odmienne rzeczywistości, które należy traktować rozdzielnie. Inni argumentują, iż ewangelizację i katechezę należy traktować łącznie jako wzajemnie przenikające się rzeczywistości, gdzie jedna domaga się drugiej. To z kolei rodzi wezwanie o ewangelizacyjny wymiar katechezy.
    Autorzy opracowania Ewangelizować czy katechizować? uważają, iż tworzenie katechezy ewangelizacyjnej domaga się znajomości określenia ewangelizacji, katechezy i nauczania religii w szkole oraz głębszej refleksji nad wielowymiarowością tych trzech różnych, ale zazębiających się procesów. Przedstawiona w książce Ewangelizować czy katechizować? analiza dokumentów Kościoła i wyników badań katechetycznych ukazuje, jak działania te są widziane przez Kościół i na czym polega polska specyfika w ich ujmowaniu.
    Wniknięcie w historię relacji ewangelizacji i katechezy oraz usystematyzowanie terminologii służy do pogłębienia refleksji katechetycznej, prowadzącej do stworzenia propozycji modelu katechezy ewangelizacyjnej, przy czym opracowanie jednego modelu katechezy ewangelizacyjnej jest niemożliwe. Dlatego autorzy proponują, aby wszystkie wymiary posługi katechetycznej: nauczanie, wychowanie i inicjacja były przeniknięte duchem ewangelicznym.
    Katecheza ewangelizacyjna powinna być ukierunkowana chrystocentrycznie. Konsekwentnie winna zmierzać do rozwijania w katechizowanych zdolności pójścia za Chrystusem. Pójście drogą Chrystusa to nie tylko nawrócenie i zapoczątkowanie drogi, lecz również konieczność pełnego chrześcijańskiego wtajemniczenia, czyli przejścia od katechezy ewangelizacyjnej do pełnej, wielowymiarowej.
    Ewangelizacyjne ukierunkowanie katechezy ma znaczące implikacje wychowawcze. Wpływa przede wszystkim na kształtowanie się u katechizowanego określonego systemu wartości, w którego centrum znajduje się osoba Jezusa Chrystusa. W formowaniu postaw etycznych na gruncie wiary dużą rolę odgrywa sam katecheta, który jeśli odsłania prawdę, dobro i piękno oraz wyraża je swoim życiem, to pociąga wychowanków do ich urzeczywistnienia. Jest to jednak trudne zadanie, które wymaga dobrego przygotowania, a przede wszystkim właściwej formacji. Przygotowanie to winno być ukierunkowane, m. in. na pełniejsze poznanie katechizowanego, zapoznanie się z jego potrzebami i możliwościami. Żywa wiara katechety, świadectwo życia i kompetencje będą niewątpliwie pomocą w budowaniu autorytetu wychowawczego, który w relacjach katechety z uczniami jest niezbędny do nawiązania ewangelicznego dialogu.
    W katechezie ewangelizacyjnej ważną rolę mają do spełnienia podstawowe środowiska wychowania. Niniejsza publikacja wskazuje przede wszystkim na rodzinę jako pierwsze pole ewangelizacji. Wysiłki rodziny powinny być jednak wspierane i kontynuowane przez parafię i szkołę.
    Prezentowana książka jest solidnym dziełem naukowym, ale napisanym prostym, zrozumiałym językiem, co sprawia, iż jest przystępna dla każdego czytelnika. Ufam zatem, że będzie nie tylko inspiracją do dalszych poszukiwań naukowych, ale również pomocą dla rodziców, katechetów, nauczycieli i wychowawców.

Elżbieta Osewska - dr teologii pastoralnej, stypendystka na Wydziale Teologii Uniwersytetu w Okswordzie, pracownik Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, konsultant do spraw katechezy w Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Łomży, uczestnik wielu kongresów katechetycznych w Polsce i za granicą.

    Zamówienia: Wydział Katechetyczny Łomżyńskiej Kurii Diecezjalnej i Księgarni Diecezjalnej w Łomży oraz bezpośrednio w wydawnictwie "Verbinum"; ul. Ostrobramska 98, 04 - 118 Warszawa; tel. 022 610 78 70; www.verbinum.com.pl lub e-mail: verbinum@wa.onet.pl