Peter C. Phan, Śmierć i życie wieczne. Odpowiedzi na 101 pytań

    Książka Petera C. Phana Śmierć i życie wieczne doskonale spełnia ten postulat. Autor, w oparciu o chrystologię, a zwłaszcza radosne orędzie o Zmartwychwstaniu Chrystusa, przedstawił zarys eschatologicznego traktatu w formie odpowiedzi na najczęściej stawiane przez ludzi pytania na temat życia w wieczności. Z punktu widzenia katolickiej tradycji teologicznej, 101 odpowiedzi, stanowiących treść książki, zostało podzielonych na 7 działów.

    W pierwszym dziale autor wskazuje na źródła wiedzy o życiu wiecznym, wśród których na pierwszym miejscu znajduje się oczywiście Pismo Święte.

    Konsekwentnie drugi dział poświęcony jest eschatologii biblijnej, gdzie poczesne miejsce zajmuje interpretacja opisów zawartych w Apokalipsie św. Jana, jak również w żydowskich pismach apokaliptycznych.

    Autor, kontynuując swój wywód, w kolejnym dziale zajmuje się zagadnieniem śmierci człowieka jako wydarzenia, które - w świetle danych o Objawieniu - łączy czas z wiecznością. W tym kontekście zwraca uwagę, że chrześcijanin winien traktować przygotowanie się na śmierć jako zadanie całego życia.

    W czwartym dziale mowa jest o stanie bytowania człowieka między śmiercią a Zmartwychwstaniem. Temat ten stanowi przedmiot ożywionej dyskusji zarówno wśród współczesnych teologów, jak i w starożytności - wśród Ojców Kościoła. Autor podziela pogląd tych teologów, którzy głoszą, że zmarli cieszą się wiecznym szczęściem z Bogiem lub cierpią oddzielenie od Boga natychmiast po śmierci (s. 86). Problemem jednak pozostaje oddzielenie duszy od ciała. W tym sensie mówi się o "stanie przejściowym", w którym dusza nie posiada swego dopełnienia w ciele. W tym stanie możliwy jest proces oczyszczenia, określany często przez współczesnych teologów jako proces dojrzewania człowieka, który nazywamy czyśćcem.

    W kolejnym dziale autor omawia dwa stany eschatyczne: niebo i piekło, nie pomijając również teorii apokatastazy, czyli nadziei powszechnego zbawienia.

    W szóstym dziale poruszonych jest szereg kwestii, które najczęściej budzą może nie tyle zainteresowanie, co bardziej ciekawość ludzi, np. fizyczne właściwości ciał zmartwychwstałych (wiek, wygląd), problem zachowania własnej płci, pytanie o możliwość miłości płciowej w życiu wiecznym czy też spotkanie z innymi ludźmi, zwłaszcza z rodziną i przyjaciółmi. Autor podchodzi do tych zagadnień odważnie, powołując się na doktrynę św. Tomasza z Akwinu, jednakże na pierwszym miejscu stara się ukazać, że wzorcem naszego zmartwychwstania jest Zmartwychwstanie Chrystusa.

    W ostatnim dziale, zatytułowanym: Spełnienie nadziei: z powrotem na ziemię autor podejmuje tematykę paruzji i sądu ostatecznego, jak również znaków poprzedzających te wydarzenia. Należy do nich także pojawienie się Antychrysta, wzmocnione pytaniem: Czy Hitler był Antychrystem? (s. 157). W tym kontekście autor wyczerpująco omawia millenaryzm i jego odmiany, kończąc książkę egzegezą pojęć: "nowe niebo", "nowa ziemia", zawartych w Apokalipsie.

    Książka posiada charakter popularny. Napisana jest przystępnym językiem. Przekazuje jednak rzetelną wiedzę teologiczną, którą autor czerpie zarówno z egzegezy biblijnej, jak i z dorobku myśli współczesnych teologów. Szkoda, że w stosunkowo nikłym stopniu uwzględniona została myśl Ojców Kościoła, zwłaszcza greckich. Stanowiłaby ona cenne ubogacenie, szczególnie w rozdziale, w którym mowa jest o "stanie przejściowym" między śmiercią a zmartwychwstaniem, a także w związku z interpretacją millenaryzmu. Autor wspomina wprawdzie św. Augustyna, lecz czyni to raczej marginalnie.

    Szkoda także, że na końcu książki nie znalazł się skorowidz rzeczowy, który ułatwiłby czytelnikowi szybką orientację w różnorakich tematach eschatologicznych.

    Książka, stanowiąca popularny podręcznik eschatologii, winna znaleźć się w rękach wszystkich katechetów zarówno duchownych, jak i świeckich; może stanowić bowiem cenną pomoc w rozwiązywaniu pytań nurtujących nie tylko katechizowaną młodzież, ale każdego człowieka, także kapłana i świeckiego katechetę.