Uzależnienie młodzieży od pochwał jako nowe wyzwanie katechetyczno-wychowawcze

Od początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku podejście do wychowania w Polsce zaczęło w sposób wyraźny ulegać przemianom od stylu autorytarnego i demokratycznego w kierunku liberalizacji, co zrodziło liczne dylematy. Zwykle dotyczą one braku proporcjonalności między wymaganiami a swobodą, nagrodą a karą, bliskością a dystansem, spontanicznością a racjonalnością. Istotnym problemem stało się także samopoczucie wychowanków, ich zdolność do właściwego przyjmowania sukcesów i porażek. Pedagodzy stawiają szereg pytań o zakres i jakość ingerencji rodziców, nauczycieli, wychowawców, katechetów w rozwój indywidualny dzieci i młodzieży, a zwłaszcza pytają o to, na ile i w jaki sposób można ustalać normy i granice wychowania. Próbując rozwiązać te problemy, dostrzegają ich szczególne powiązanie z wychowaniem bezstresowym i kryzysem relacji interpersonalnych w toku interakcji edukacyjnych. Jednocześnie pedagodzy zauważają nowe wyzwania wynikające z tych przemian. Wiążą się one ze sposobem wychowania, w którym dominują: swoboda, brak jakichkolwiek ograniczeń i zakazów, respektowanie wszystkich potrzeb ucznia, który ma tylko prawa bez obowiązków; nauczyciel jest zobowiązany do tego, by je spełniać oraz nieustannie nagradzać i chwalić.

W związku z powyższym powstaje wiele pytań, na które – choć w ogólnym stopniu – warto poszukać odpowiedzi. Dotyczą one zrozumienia kategorii: uzależnienie od pochwał, genezy tego rodzaju uzależnienia, mechanizmów nałogowej regulacji obsesyjnej potrzeby pochwał. Obok tych zagadnień na szczególną uwagę zasługują zadania, jakie stawia katechecie, w zakresie pracy wychowawczo-terapeutycznej, uzależnienie od pochwał.