Katecheta 9/1999
Katecheta 9/1999
E-wydanie
„Katecheta” jest teraz również dostępny Jako e-wydanie!
Na półkę Katechety
Quiz - Jan Paweł II
Tomasz i Anna Wełniak
KSIĄŻKA
15,00 zł 12,90 zł

„VERBA DOCENT…”

Słowo do katechetów
Autor: bp Edward Materski
Artykuł archiwalny

  GDY ROZPOCZYNAMY ROK SZKOLNY 1999/2000

Na początku każdego roku szkolnego stawiamy sobie pytanie: co szczególnego winniśmy w danym, roku w pracy katechetycznej osiągnąć? Jest to po prostu pytanie o katechetyczny program wychowawczy. Rzecz zrozumiała, że zawsze realizujemy przewidziany dla danej klasy program nauczania i wychowania. Każdy jednak rok szkolny ma swoje szczególne założenia wychowawcze, które - nie rezygnując z zasadniczego programu danej klasy - pragniemy zrealizować. Nazywamy to programem wychowawczym danego roku.
    Obejmuje on nie tylko jedną klasę, ale całą szkołę, a także pozaszkolną pracę duszpasterską, jak też zadania realizowane w różnych grupach, wspólnotach, stowarzyszeniach i ruchach. Doświadczenie uczy, że im bardziej przyjmujemy jeden program wychowawczy, im więcej osób nauczających i wychowujących program ten akceptuje, tym wspanialsze przynosi on rezultaty.
    Na początku roku szkolnego 1999/2000 także stawiamy sobie to pytanie. Stawiamy je ze szczególnym przemyśleniem, gdyż jesteśmy świadomi, że jest to rok wyjątkowy. Właściwie można powiedzieć - rok wymagający szczególnej gorliwości w realizowaniu programu związanego z Wielkim Jubileuszem 2000 lat Narodzin Chrystusa Pana.
    Jest prawdą, że Jubileusz rozpocznie się w noc Bożego Narodzenia. Jednak rytm pracy szkolnej wymaga, aby od września odbywało się już intensywne przygotowanie do rozpoczęcia Jubileuszu Narodzenia Pana Jezusa. Miesiące po rozpoczęciu Roku Jubileuszowego postawią przed katechezą zadanie współuczestnictwa w wielkich przeżyciach jubileuszowych.
    Jest czymś oczywistym, że katechetyczny program wychowawczy 1999/2000 winien być szczególnie oparty na dokumentach Kościoła dotyczących Jubileuszu, a więc przede wszystkim na bulli Incarnationis mysterium, Liście Ojca Świętego Jana Pawła II o pielgrzymowaniu do miejsc związanych z historią zbawienia oraz na przemówieniach Jana Pawła II ukazujących podstawowe treści Roku Jubileuszowego.
    W oparciu o to nauczanie Kościoła powiedzieć należy, że katechetyczny program wychowawczy na rok szkolny 1999/2000 nakreśla następujące zadania:

1.  DOPROWADZIĆ DO UWIELBIENIA TRÓJCY ŚWIĘTEJ ZA WCIELENIE SYNA

    Winna to być modlitwa szczególnej wdzięczności za obecność Chrystusa wśród nas. Wiąże się to z postulatem szczególnego wpatrywania się w Tajemnicę Wcielenia, przeżywania obecności Chrystusa na katechezie, wysiłkami, aby udoskonalić naszą modlitwę uwielbienia i dziękczynienia na katechezie. Jest to zadanie bardzo praktyczne i bardzo dziś ważne, gdy dążymy do wyraźnego ukazania, czym jest katechizacja i czym różni się od innych przedmiotów szkolnych.

2.  UKAZYWAĆ, ŻE JUBILEUSZ TO CZAS, W KTÓRYM WEZWANIE DO NAWRÓCENIA ROZBRZMIEWA SZCZEGÓLNIE DONIOŚLE

    Nawrócenie - to wysiłek, by porzucić zło, a przyjąć dobro. To także wysiłek, aby mniej doskonałe zamienić na bardziej doskonałe. Uczniowie powinni wiedzieć, że w tym roku wszyscy wyjątkowo gorliwie powinniśmy się nawracać. Stąd wskazanie praktyczne, by na katechezie wyjaśniać sens życia pokutnego i organizować w kościołach Jubileuszowe Nabożeństwa Pokutne. Wskazane jest usilne zachęcanie uczniów do comiesięcznej spowiedzi. Na katechezie dobrze jest robić rachunek sumienia, wzbudzać akt żalu i postanowienia poprawy, wspólnie dziękować za odpuszczenie grzechów, by w ten sposób doprowadzać do coraz głębszego przeżycia sakramentu pokuty.

3.  KSZTAŁTOWAĆ POSTAWĘ APOSTOLSKĄ

    Należy często uświadamiać uczniom prawdę o potrzebie nowej ewangelizacji. Wysiłki apostolskie przejawiają się na katechezie przede wszystkim w modlitwie, aby jak najwięcej osób otworzyło swoje umysły i serca na łaski Jubileuszu. Na katechezie należy także omawiać możliwość podejmowania zadań apostolskich przez przykład naszego życia i przez słowa pobudzające do refleksji nad sensem życia, a co za tym idzie - nad potrzebą ukierunkowania życia ku Bogu. Należy także podkreślać, że szkołą nowej ewangelizacji jest nasza gorliwość w uczestniczeniu w katechezie. Aktywność w poznawaniu Ewangelii i dzieleniu się nią w grupie na katechezie jest szkołą chrześcijańskiej aktywizacji społecznej.

4.  ZAPOZNAĆ UCZNIÓW Z NAUKĄ KOŚCIOŁA O ODPUSTACH

    Jednocześnie doprowadzać do spełniania tych warunków, które są konieczne dla uzyskania odpustu jubileuszowego. Uczniowie winni wiedzieć, że odpust jest darowaniem przed Bogiem kary doczesnej za grzechy zgładzone już co do winy (por. KKK 1471). Należy ukazywać możliwość ofiarowania odpustów za zmarłych. Konieczne jest wyraźne zaakcentowanie na katechezie nauki o usposobieniu, jakie jest konieczne dla zyskania odpustu. Nauka o odpuście winna pobudzać do troski o wzrost miłości. Uczniowie winni także dobrze poznać prawdę, że im więcej, tym więcej cierpienia na świecie. Katecheza daje szczególne możliwości do wyjaśnienia odpustów, które związane są z nawiedzeniem chorych, samotnych.

5.  WYCHOWYWAĆ DO SZCZEGÓLNEJ REFLEKSJI NAD CZASEM

    Kształtować spojrzenie na życie jako na pielgrzymowanie do Domu Ojca. Zamyślenie nad czasem prowadzi do spojrzenia na całą historię zbawienia - od "Na początku" do "Niebawem przybędę" Wtedy jaśniej zrozumieją uczniowie naukę do "pełni czasu", która jest podstawą Jubileuszu. Obraz życia jako pielgrzymki wiąże się z pielgrzymką jako znakiem Jubileuszu. Należy zapoznać uczniów z przewodnimi myślami Listu Jana Pawła II o pielgrzymowaniu do miejsc związanych z historią zbawienia. Należy dążyć, aby każdy uczeń (klasa, szkoła) odbył pielgrzymkę do sanktuariów wyznaczonych w Diecezji na Rok Jubileuszowy. Pielgrzymki te winny odznaczać się duchową łącznością z pielgrzymkami wiernych do Rzymu i Ziemi Świętej, a szczególnie pielgrzymką Jana Pawła II do miejsc związanych z historią zbawienia.

6.  KSZTAŁTOWAĆ POSTAWĘ MIŁOŚCI BLIŹNIEGO

    Jan Paweł II stwierdza: "Szczególnie potrzebnym dziś znakiem miłosierdzia Bożego jest miłość, która otwiera nam oczy na potrzeby ludzi" (IM 12). Tym zdaniem Ojciec Święty Jan Paweł II podpowiada, jak trzeba uczyć miłości. Przede wszystkim otworzyć oczy na potrzeby innych. Należy w czasie katechezy doprowadzać do chwil ciszy i podpowiadać zastanawianie się: czego mogą potrzebować ode mnie moi najbliżsi? Miłości bowiem przede wszystkim uczymy się w rodzinie, która powinna być jej ogniskiem. Kształcenie umiejętności dostrzegania potrzeb najbliższych doprowadza do służenia innym. To należy uważać za autentyczne kroki uczenia miłości. Bez troski o wzrost miłości w rodzinach, nie można właściwie przeżyć Jubileuszu. Dlatego staranie o otworzenie oczu na potrzeby innych i towarzyszące temu kształtowanie postawy służenia, jest istotnym punktem i warunkiem otwarcia serca na łaski Jubileuszu.

7.  ROZBUDZAĆ PAMIĘĆ I NABOŻEŃSTWO DO MĘCZENNIKÓW

    Ojciec Święty Jan Paweł II napisał w bulli ogłaszającej Jubileusz: "Świadectwem prawdy chrześcijańskiej miłości - zawsze czytelnym, dziś jednak szczególnie wymownym - jest pamięć o męczennikach. W ciągu dwóch tysięcy lat od Narodzenia Chrystusa zawsze obecne było świadectwo męczenników. Także nasze stulecie, zbliżające się ku końcowi, wydało bardzo wielu męczenników" (IM 13). Z tych słów Jana Pawła II wynika, iż katechez winna podjąć szczególną troskę o poznanie i uczczenie męczenników. Spojrzenie na historię winno szczególnie czytelnie ukazywać tych, którzy swoim męstwem stali się świadkami wiary od pierwszego męczennika św. Szczepana do męczenników naszych czasów. Należy przybliżyć uczniom sylwetki 108 męczenników do Ojczyzny. W sposób szczególny zapoznać trzeba z życiorysami i uczcić modlitwą błogosławionych męczenników własnej diecezji.

8.  ROZBUDZAĆ SZCZEGÓLNE NABOŻEŃSTWO DO MARYI, MATKI BOGA I NASZEJ

    "Radość jubileuszowa nie byłaby pełna, gdybyśmy nie skierowali spojrzenia ku Tej, która okazujące pełne posłuszeństwo Ojcu zrodziła dla nas w ciele Syna Bożego" (IM 14). Nawiązując do tych słów Jana Pawła II, trzeba powiedzieć, że katechetyczny program wychowawczy na rok 1999/2000 nie byłby pełen, gdyby nie prowadził do szczególnego uczczenia Maryi, Matki Boga, która w Betlejem, gdy nadszedł "czas rozwiązania" (Łk 2,6), napełniona Duchem Świętym wydała na świat Pierworodnego nowego stworzenia (por. IM 14). Macierzyństwo Matki Bożej czcić będziemy zarówno przypominając sobie Betlejem, Nazaret, jak i Kalwarie. Odnowić należy świadomość Macierzyństwa Maryi wobec Kościoła i wobec każdego z nas. Jan Paweł II wzywa, aby w Roku Jubileuszowym kontemplować Maryję jako niewiastę umiejącą milczeć i słuchać, ulegle poddającą się działaniu Ojca, dostrzegającą wielkie dzieła Boże, dokonane w Niej przez Ducha Świętego (por. IM 14). Na katechezach prośmy słowami Jana Pawła II, aby Maryja szczególnie gorąco wstawiała się za chrześcijańskim ludem w najbliższych miesiącach, aby obchodząc z radością dwutysiąclecie narodzin swego Zbawiciela, mógł uzyskać obfitość łask i miłosierdzia (por. IM 14).
bp Edward Materski