Katecheta 6/2002
Katecheta 6/2002
E-wydanie
„Katecheta” jest teraz również dostępny Jako e-wydanie!
Na półkę Katechety
Bóg kocha złamanych na duchu
Sheila Walsh, tłumacz Krzysztof Pachocki
KSIĄŻKA
32,00 zł 27,20 zł

Prezentacje

Prezentacja nowych podręczników do nauki religii Wydawnictwa Św. Wojciecha
Autor: (oprac. własne)
Artykuł archiwalny

NOWE  KATECHIZMY  POZNAŃSKIE
WYDAWNICTWA  ŚWIĘTEGO  WOJCIECHA

*   *   *
 
I  ETAP  EDUKACYJNY

    Drodzy katecheci!
    Oddajemy w Wasze ręce pakiet edukacyjny, przeznaczony dla uczniów klasy I szkoły podstawowej. W skład pakietu wchodzą: podręcznik ucznia, zestaw kart pracy, przewodnik metodyczny i dodatek ze środkami dydaktycznymi. Pakiet uzupełniają materiały metodyczne do wykorzystania w ramach katechezy parafialnej. Treści kształcenia w poniższym zestawie zostały skorelowane z wybranymi zagadnieniami poruszanymi na innych lekcjach.
    Pierwszym nurtem przewijającym się przez cały rok nauki jest zarys historii zbawienia. Dzieci dowiedzą się, że Bóg stworzył świat z miłości do człowieka. Ludzie na tę miłość odpowiedzieli nieposłuszeństwem. Jednak Dobry Ojciec nie zerwał przyjaźni z człowiekiem. Dał nam swojego Syna, aby odkupił nas, wybawił od zła. Jezus Chrystus stanowi centrum życia i działania człowieka. Zamierzeniem jest wprowadzenie małego czytelnika w piękny świat Pisma św.
    Drugi wątek stanowi wychowanie liturgiczne. W jego ramach uczniowie poznają budynek kościoła - Domu Bożego. Poznając wnętrze i wyposażenie, stopniowo dowiadują się, czym jest Kościół - wspólnota Ludu Bożego. Przybliżone im zostaną symbole liturgiczne w celu coraz bardziej świadomego uczestnictwa we Mszy św. i nabożeństwach. Ponieważ od pierwszej klasy szkoły podstawowej rozpoczyna się przygotowanie do pełnego udziału w Sakramentach Pojednania i Eucharystii, dlatego uczniowie poznają znaczenie tych sakramentalnych znaków, wiedzę o nich oraz związane z nimi umiejętności i postawy. W omawianym cyklu dzieci zapoznane zostaną z istotą i znaczeniem najważniejszych świąt obchodzonych w roku liturgicznym.
    Kolejne wątki stanowią zagadnienia związane bezpośrednio z formacją religijno-moralną. W ramach tego nurtu uczniowie poznają modlitwy, które powinny stać się dla nich nieodzownym elementem życia; drogą budowania osobistej przyjaźni z Bogiem i źródłem refleksji nad sobą. Uczeń stawiany jest także wobec ważnych pytań dotyczących codziennego życia. Odpowiadanie na nie zakłada uzdolnienie do kształtowania umiejętności i postaw inspirowanych Ewangelią. Zostają też ukazane zadania na płaszczyźnie ewangelizacyjnej, stojące przed uczniami Jezusa. Poprzez podejmowanie problemów życia ucznia w jego sytuacji życiowej (rodzina, parafia), a także nowej (szkoła, grupa koleżeńska) podręcznik stawia sobie - jako zadanie - wychowanie do życia wspólnotowego.
 
* Kl. I: "W domu Bożym i rodzinie Jezusa" (cena det.: 16 zł).
    Okładka podręcznika opracowana została plastycznie w taki sposób, aby mogła być wykorzystana na wielu lekcjach. Niebieski kolor strony tytułowej spełnia funkcję dydaktyczną. Stanowi zaproszenie dla dzieci (patrz lekcja 1) do wybrania się w drogę do Boga. Jednocześnie kolor ten ma kojarzyć się z kolorem Biblii (wydanie Biblii Tysiąclecia). Zamierzeniem autorów było wprowadzenie małego czytelnika w świat Pisma św., dlatego w całym podręczniku słowa, które są cytatami biblijnymi, wydrukowano niebieskim kolorem.
    Wewnętrzna strona okładki przedstawia piękny i bezpieczny świat stworzony przez Pana Boga. Omawiane strony stanowić mogą dekorację do inscenizacji, związanych z aktualnie omawianymi zagadnieniami. Realizację "małych przedstawień" umożliwiają także postacie i przedmioty zawarte w Dodatku. Pojedyncza katecheza podręcznikowa znajduje się zawsze na dwóch sąsiadujących stronach. Dla dzieci najistotniejszym elementem będą zapewne ilustracje. Mają one za zadanie pomóc zrozumieć omawiane treści. Kolejny element stanowią wybrane cytaty z Pisma św., krótkie komentarze oraz słowa modlitw lub piosenek.
 
* Karty pracy
    Do każdego tematu lekcji opracowano ćwiczenia do wykonania w szkole, z pomocą nauczyciela (wyjątkiem są zadania dla chętnych). Celem zadań ma być ugruntowanie w uczniach rozumienia poznanych zagadnień oraz nabycie umiejętności poprawnego wymawiania i pisania nowych wyrazów.
* Kl. I: "W domu Bożym i rodzinie Jezusa" - podręcznik metodyczny (cena det.: 18 zł).
    Przedstawione scenariusze lekcji są propozycją autorów i z pewnością nie jedynym rozwiązaniem metodycznym danego tematu. Najistotniejszy element stanowią zoperacjonalizowane cele kształcenia. Wyznaczają one zakres wiedzy i umiejętności dziecka w ramach danego zagadnienia. W oparciu o przedstawione cele wielu katechetów opracuje zapewne autorskie scenariusze, uwzględniające możliwości intelektualne własnych uczniów oraz wiedzę o środowisku ich życia.
* Dodatek (cena det.: 16 zł).
    W skład dodatku wchodzą: postacie i przedmioty, makieta stajenki betlejemskiej, makieta kościoła.
Życzymy wiele radości
na drodze odkrywania dzieciom Pana Boga!
 

*   *   *
 
II  ETAP  EDUKACYJNY

    Drodzy Katecheci!
    Oddajemy do Waszych rąk pakiet edukacyjny dla klasy IV szkoły podstawowej. Składają się na niego: podręcznik ucznia, przewodnik metodyczny oraz atlas biblijny.
    Założenia merytoryczne
    Zgodnie z wymaganiami Programu nauczania religii [ 1 ] materiał kształcenia w klasie IV szkoły podstawowej wprowadza w historię zbawienia Starego Testamentu. Pogłębia i poszerza wiedzę dziecka przyswojoną w klasach nauczania początkowego, która dotyczy: stworzenia świata, powołania człowieka do życia, zerwanej przyjaźni z Panem Bogiem, zapowiedzi mesjańskich. Poza prehistorią biblijną czwartoklasista poznaje historię życia i powołania Abrahama, istotę przymierza zawartego przez Boga Ojca z ludźmi, cechy osobowości Józefa Egipskiego, losy Narodu Wybranego w Egipcie, powołanie Mojżesza, wyprowadzenie z niewoli do Ziemi Obiecanej, zawarcie przymierza na Synaju, misję wybranych proroków, działalność króla Dawida. Boża interpretacja tych zdarzeń dokonuje się przez Słowo Boże, utrwalone w Piśmie św. Równolegle z przybliżeniem wydarzeń zbawczych zostaje ukazany rozwój dialogu Boga z człowiekiem i człowieka z Bogiem jako odpowiedź na objawienie i zbawienie ofiarowane człowiekowi. Ta odpowiedź stanowi nieodzowny element historii zbawienia. Wiedza biblijna przybliżona zostaje na szerokim tle kontaktów historycznych, geograficznych i przyrodniczych. Mają one dopomóc dziecku w zrozumieniu określonych zdarzeń czy postaw bohaterów biblijnych. Ukazanie historii zbawienia, poszerzone o informacje z nauk pomocniczych, ma służyć budowaniu obrazu objawiającego się Boga Ojca, Stworzyciela, Opiekuna, Prawodawcy, obiecującego Zbawiciela. To z kolei winno zaowocować nawiązaniem głębokiej więzi ucznia z Panem Bogiem.
    W tym kontekście widoczny jest drugi zasadniczy cel, jakim jest zwrócenie uwagi na egzystencjalną wartość historii zbawienia. Realizacja założenia wymaga wprowadzenia w lekturę tekstów biblijnych oraz uzdolnienia do przyjęcia zawartego w nich przesłania. Wprowadzone do programu wydarzenia i postacie biblijne pełnią rolę wzorców osobowych; postawy wiary i moralności stanowią życiowe drogowskazy przy poszukiwaniu przez katechizowanych wzorców własnego życia. Nadto mają wyzwalać chęć naśladowania i identyfikowania się z nimi w pracy nad własnym charakterem. Zagadnienia te winny posiadać nie tylko wartość dla indywidualnego rozwoju jednostki, ale też dla jej rozwoju społecznego i kształtowania postaw ułatwiających życie w rodzinie, grupie klasowej i koleżeńskiej, a także we wspólnocie parafialnej.
    Trzecim zamysłem jest kształtowanie umiejętności czynnego włączenia się w liturgię. Z tym związane jest kształtowanie postawy otwarcia się na Boga w modlitwie.
 
* Kl. IV: "Powołani przez Boga Ojca" (cena det.: 15 zł).
    Założeniom merytorycznym odpowiada zamysł konstrukcyjny strony podręcznikowej. Materiał pojedynczej lekcji znajduje się w zasadzie na dwóch sąsiadujących stronach. Składają się na niego cztery bloki (zaznaczone piktogramami).
    Pierwszy zawiera temat oraz zestaw pytań, na które uczeń znajdzie odpowiedź po zapoznaniu się z całością (laska pasterska).
    Pytania ułożono w taki sposób, aby odpowiadały zainteresowaniom dziecka, aby stanowiły werbalizacje tego wszystkiego, co dla niego osobiście jest niewiadome, np. dlaczego Pan Bóg zawarł z ludźmi przymierze, dlaczego spośród wielu ludzi wybrał Abrahama...
    Drugi blok nazywany biblijnym zawiera zestaw perykop biblijnych, dostosowanych do możliwości percepcyjnych dziesięcioletniego odbiorcy (na papirusie). Zatem fragmenty są niedługie; pomija się określenia trudne, bądź wzbudzające u dziecka kontrowersje.
    Trzeci blok nazwany interpretacyjnym ma na celu wyjaśnić przesłanie biblijne (lampka oliwna), ukazać jego znaczenie, kontekst historyczny i historię zbawczą.
    W ramach tego bloku autorzy wielokrotnie odwołują się do hermeneutyki biblijnej, pragnąc uzdolnić do samodzielnej lektury tekstów i nauczania Katechizmu Kościoła Katolickiego.
    Czwarty blok zawiera odesłanie do życia ucznia (sandały), wzywa do odpowiedzi na Boże wezwanie, wskazuje, jak można realizować poznane prawdy poprzez określoną postawę moralną i życie sakramentalne, liturgiczne.
    Istotnym elementem na stronie podręcznikowej są marginesy. Zamieszczono na nich ilustracje oraz informacje encyklopedyczne. Ilustracja ma oddawać klimat kultury starożytnego Wschodu. Pełni zatem funkcję przede wszystkim informacyjną (dbałość o zgodność z prawdą historyczną, archeologiczną). Informacje encyklopedyczne poszerzają wiedzę dziecka o treści z zakresu geografii, socjologii, archeologii.
 
* Kl. IV: "Powołani przez Boga Ojca" - przewodnik metodyczny (cena det.: 18 zł).
    Przedstawione scenariusze lekcji są propozycją autorów i z pewnością nie jedynym rozwiązaniem metodycznym danego tematu. Najistotniejszy element stanowią zoperacjonalizowane cele kształcenia. One też wyznaczają, co w ramach danego zagadnienia uczeń powinien wiedzieć i rozumieć. W oparciu o przedstawione cele zapewne wielu katechetów opracuje autorskie scenariusze, uwzględniające możliwości intelektualne własnych uczniów oraz wiedzę o środowisku ich życia.
* Atlas biblijny
    Ważnym elementem składającym się na pakiet edukacyjny dla uczniów klas czwartych jest atlas biblijny. Obok map fizycznych i politycznych uczniowie znajdą w nim szeroką informację przyrodniczo-klimatyczną o poznawanym regionie.
Życzymy wiele radości
na drodze odkrywania dzieciom Pana Boga!
 

*   *   *
 
IV  ETAP  EDUKACYJNY

    Założenia merytoryczne
    Przyjęty w klasie trzeciej gimnazjum sakrament bierzmowania nakłada na uczniów szkół ponadgimnazjalnych bezpośrednie zadanie dawania świadectwa w rodzinie, świecie i w Kościele. Wymaga to głębokiego przylgnięcia do Chrystusa, zażyłości z Nim, przyjęcia Go za fundament kształtowania własnej osobowości, podejmowanych decyzji i działań, odnalezienia własnego życiowego miejsca.
    W klasie pierwszej miejscem szczególnego dawania świadectwa jest wspólnota Kościoła. Stąd zamierzeniem lekcji religii jest takie ukazanie uczniowi Kościoła i potrzeby identyfikowania się z nim, by podejmowane działania nie były jedynie podjęciem praktyk religijnych, wyrazem zewnętrznego aktywizmu. Przeżywane we wspólnocie Kościoła: wiara, nadzieja i miłość winny stać się inspiracją do działań w duchu Chrystusa.
    Materiał, zgodnie z Programem nauczania religii[ 2 ] został ujęty w sześć bloków tematycznych. Pierwszy podejmuje pogłębione poszukiwanie odpowiedzi na egzystencjalne pytanie, kim jestem. Drugi przybliża zagadnienia wyznania wiary w Boga Trójjedynego, trzeci w Kościół, który jest Ludem Bożym i działającym Chrystusem, czwarty przybliża zasady działania moralnego, a piąty zagadnienie modlitwy. Dział szósty podejmuje tematy wprowadzające w liturgię roku kościelnego, w tajemnicę żywego Kościoła.
    Założenia metodyczne
 
* Kl. I: "Świadek Chrystusa w Kościele"
    Założeniom merytorycznym oraz realizacji założeń reformy systemu edukacji na etapie szkół ponadgimnazjalnych [ 3 ] odpowiada zamysł konstrukcyjny jednostki podręcznikowej. Składa się ona z czterech części.
    Pierwsza - zatytułowana: "Warto pomyśleć" zmierza do zainspirowania ucznia, by podjął refleksję, poszukiwał rozwiązania, motywów i argumentów na rzecz ważnego życiowo zagadnienia.
    Druga - "Głos nauki lub mądrość prawdziwa" przybliża prawdę. Materiał tej części stanowi Słowo Boże przekazane przez Pismo Święte i Tradycję, jaśniejące w życiu i praktyce Kościoła oraz w liturgii i refleksji teologicznej.
    Trzecia - "Słowo zamienić w czyn" zawiera świadectwo realizacji rozważanej prawdy. Jej celem jest zainspirowanie do podjęcia decyzji moralnej, odpowiedzi życiem.
    Czwarta - "Rozmawiaj z Nim - zaproszenie do modlitwy" stanowi propozycję tematycznie zsynchronizowanej modlitwy.
    Ważnym elementem na stronach podręcznika są marginesy. Zdania zamieszczone w ramkach wskazują na ich kluczowe znaczenie dla danej jednostki. Śródtytuły eksponują prawdę zamieszczonego obok fragmentu. Mają też ukazać kierunek refleksji oraz ułatwić kierunek logicznego myślenia. Bibliografia winna służyć samodzielnemu pogłębieniu zagadnienia.
* Przewodnik metodyczny
    Przedstawione scenariusze lekcji są propozycją autorów i z pewnością nie jedynym rozwiązaniem metodycznym danego tematu. Najistotniejszy element stanowią zoperacjonalizowane cele kształcenia. One też wyznaczają, co w ramach danego zagadnienia uczeń ma wiedzieć, co na podstawie tej wiedzy rozumieć i co ma umieć. W oparciu o przedstawione cele wielu katechetów opracuje autorskie scenariusze, uwzględniające możliwości intelektualne własnych uczniów oraz wiedzę o środowisku ich życia.
 1  Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski, Kraków 2001.
 2  Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski, Kraków 2001.
 3  Zadaniem lekcji religii w szkołach ponadgimnazjalnych jest, m.in.: rozszerzenie wiedzy i umiejętności ucznia, ułatwienie samoidentyfikacji kulturowej, przygotowanie do prawidłowego funkcjonowania w życiu rodzinnym i społecznym; sprzyjanie rozwojowi samodzielnego i krytycznego myślenia. Pogłębione wspomaganie rozwoju ucznia jako osoby i wprowadzania w życie społeczne, wprowadzenie w świat wiedzy naukowej poprzez poznanie języka, pojęć, twierdzeń i metod właściwych dla wybranych dyscyplin naukowych; rozbudzanie i rozwijanie indywidualnych zainteresowań; wdrożenie do samodzielności, pomoc w podejmowaniu decyzji, wprowadzenie w świat kultury i sztuki oraz rozwijanie umiejętności społecznych.